Het lange zandstrand van Iztuzu bij Dalyan is overdag een fijne plek om te zwemmen, maar 's nachts is het van de zeeschildpadden. Iedere zomer komen hier onechte karetschildpadden aan land om hun eieren te leggen, en Iztuzu is een van de belangrijkste broedplaatsen van de hele Middellandse Zee. In dit artikel lees je wanneer de schildpadden er zijn, welke regels gelden en hoe je het strand bezoekt zonder de dieren te verstoren.
Een strand dat bijna verdween
Iztuzu is een smalle zandstrook van ruim vier kilometer tussen de zee en de delta van de Dalyan-rivier. In de jaren tachtig lagen er plannen om hier een groot hotel te bouwen. Een internationale actie, waarin de Britse June Haimoff een belangrijke rol speelde, zorgde ervoor dat de bouw werd stopgezet. Sinds 1988 is het strand beschermd en maakt het deel uit van het beschermde natuurgebied Köyceğiz-Dalyan. Bij het strand herinnert een gedenkteken nog aan Haimoff, die hier jarenlang in een eenvoudige hut woonde.
Dankzij die bescherming is Iztuzu nog steeds een van de rijkste schildpaddenstranden in het Middellandse Zeegebied, met gemiddeld honderden nesten per jaar.
De onechte karetschildpad
De soort die op Iztuzu broedt, is de onechte karetschildpad (Caretta caretta), in Turkije gewoon 'caretta' genoemd. Het is een grote zeeschildpad met een roodbruin schild die tientallen jaren oud kan worden. Vrouwtjes keren om de paar jaar terug naar het strand waar ze zelf ooit zijn geboren om er eieren te leggen. Ook de groene zeeschildpad komt in de regio voor, maar minder vaak.
De soort is kwetsbaar. Bedreigingen zijn onder meer verlichting langs de kust, bebouwing, plastic in zee (dat schildpadden voor kwallen aanzien), visnetten en schroeven van speedboten.
Het broedseizoen: van nest tot zee
De paring begint in het voorjaar. Vanaf eind april of begin mei komen de vrouwtjes 's nachts aan land, graven een kuil in het droge zand en leggen er tientallen eieren in. Ze doen dat meerdere keren per seizoen. Na ongeveer twee maanden komen de jongen uit, meestal vanaf eind juli tot eind september. Ze kruipen 's nachts naar zee en oriënteren zich daarbij op het lichtste deel van de horizon. Kunstlicht op het strand kan ze daarom de verkeerde kant op sturen.
Medewerkers en vrijwilligers van het onderzoeks- en opvangcentrum op het strand markeren de nesten en beschermen ze waar nodig met kooien tegen vossen en andere rovers.
De regels op Iztuzu
Om de schildpadden te beschermen, gelden op Iztuzu strikte regels die worden gehandhaafd door strandwachten:
- Nachtsluiting: in het broedseizoen is het strand dagelijks van 20.00 tot 08.00 uur gesloten voor publiek. Het seizoen loopt globaal van mei tot en met september en volgens sommige bronnen tot eind oktober; de borden ter plekke zijn leidend.
- Paaltjeslijn: een rij houten paaltjes loopt evenwijdig aan de waterlijn. Achter die lijn liggen de nesten. Daar mag je niet liggen, geen parasols of ligbedden plaatsen en niet graven.
- Geen voertuigen en dieren: auto's, scooters en honden zijn op het zand niet toegestaan.
- Geen vuur en kamperen: barbecues, kampvuren en tenten zijn verboden.
- Geen licht: gebruik in de schemering geen zaklampen of flits richting het strand.
- Snelle boten: voor speedboten geldt een verbod in de wateren vlak voor het strand, om aanvaringen met schildpadden te voorkomen.
Hoe zie je de schildpadden wel?
Overdag zie je de schildpadden zelden op het strand zelf. De beste kansen heb je in het water. Rond de monding van de rivier en in de rivier bij Dalyan zwemmen ze soms vlak bij de boten. Sommige bootjes bieden speciale schildpaddentochten aan waarbij ze de dieren met voedsel lokken; wij raden dat af, omdat voeren het natuurlijke gedrag verstoort en de dieren in de buurt van schroeven brengt.
Aan het rivierkant van het strand ligt het opvangcentrum voor zeeschildpadden. Hier worden zieke en gewonde schildpadden verzorgd en na herstel weer uitgezet. Je kunt er een kijkje nemen en meer leren over het beschermingswerk. Een vrijwillige bijdrage wordt gewaardeerd.
Zo kom je bij Iztuzu
Vanuit Dalyan vaar je in ongeveer een half uur tot drie kwartier met een rivierboot langs de rietvelden naar de rivierkant van het strand. Dit is de mooiste manier. Je kunt ook over de weg rijden naar de oostkant van het strand, waar een parkeerplaats is. Vanuit Marmaris is Dalyan ongeveer een uur tot anderhalf uur rijden. Veel bezoekers nemen een dagtour naar Dalyan, die het strand combineert met een boottocht en de modderbaden.
Op het strand zijn aan beide uiteinden eenvoudige voorzieningen met eten, drinken en douches. Er is van nature geen schaduw, dus parasols zijn te huur in de aangewezen zone. Neem voldoende water en zonnebrand mee.
Wat kun jij doen?
Ook als je alleen een dagje komt zwemmen, kun je bijdragen aan de bescherming van de schildpadden:
- Neem al je afval mee terug, vooral plastic.
- Blijf vóór de paaltjeslijn en graaf geen kuilen of zandkastelen in de nestzone.
- Kies bij een boottocht voor een aanbieder die de dieren niet voert of achtervolgt.
- Laat ook op andere stranden in de regio geen ligbedden of parasols 's nachts achter en houd verlichting richting zee beperkt.
Meer over het stadje en de rest van het gebied vind je op onze pagina over Dalyan. Ben je meer geïnteresseerd in natuur in de regio, kijk dan ook naar het nationaal park van Marmaris.
Veelgestelde vragen
Wanneer is het strand van Iztuzu gesloten?
Tijdens het broedseizoen, globaal van mei tot en met september en soms tot in oktober, is het strand elke dag van 20.00 tot 08.00 uur gesloten. De precieze data kunnen per jaar iets verschuiven; de borden ter plekke zijn leidend.
Hoe groot is de kans dat je een schildpad ziet?
Een schildpad op het strand zie je overdag zelden, omdat ze 's nachts aan land komen. In de rivier bij Dalyan en in zee zie je ze soms wel zwemmen. Bij het opvangcentrum op het strand zie je zieke of gewonde dieren van dichtbij.
Mag je bij Iztuzu een parasol en ligbed gebruiken?
Ja, maar alleen in de aangewezen zone dicht bij de waterlijn, vóór de rij houten paaltjes. Achter die lijn liggen de nesten; daar mag je niet liggen, graven of een parasol in het zand steken.
Wat moet je doen als je 's avonds een schildpad tegenkomt?
Houd afstand, gebruik geen zaklamp of flits en blijf stil. Meld een gewonde schildpad bij het opvangcentrum of bij de strandwachten.
Deze pagina bevat affiliatelinks. Boek je via zo’n link, dan ontvangen wij mogelijk een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Meer info.
